|
„Kim był ten człowiek? Odpowiedź brzmi: dandysem, kuglarzem i geniuszem”. Fritz J. Raddatz o Rainerze Marii Rilkem
Fritz J. Raddatz, jeden z najznamienitszych niemieckich publicystów, kreśli wspaniały portret światowej sławy poety Rainera Marii Rilkego, w subtelny sposób przeplatając opowieść o życiu analizą motywów jego twórczości. Rainer Maria Rilke jest drugim po Goethem najchętniej czytanym poetą niemieckojęzycznym na świecie. Współcześni sławili go i zeń szydzili; po dziś dzień opinie o Rilkem i jego twórczości są podzielone. Kim był Rilke? „Uszminkowaną białogłową”, jak drwił Georg Heym, czy może raczej „czystą poezją lub tym, z czego poezja się rodzi”, jak pisała z oddaniem Maryna Cwietajewa? Wychowywany w pierwszych latach życia jak dziewczynka, wydany na pastwę świętoszkowatej bigoterii swej matki, Rilke wykształcił w sobie arcyambiwalentny stosunek do płci pięknej. To właśnie kobietom będzie ów gnany z miejsca na miejsce tułacz zawdzięczał wsparcie i pomoc; one zaś otrzymają w zamian najpiękniejsze wiersze, listy i dedykacje. A jednak kobieta, podobnie jak świat, pozostanie dla poety wrogiem, adorowana z oddali, z bliska postrzegana jako zagrożenie… Fritz J. Raddatz zdołał nie tylko w sposób błyskotliwy i poruszający opisać charakter Rilkego kształtujący całą jego egzystencję, lecz także nakreślić wpływ owych emocjonalnych źródeł na jego poetyckie dzieło.
Mimo liczącej już sobie ponad sto lat recepcji twórczości Rainera Marii Rilkego w Polsce oraz bogatej tradycji polskich przekładów utworów poety, na polskim rynku wydawniczym nie ukazała się jak dotąd publikacja o zbliżonym charakterze. Książka F. Raddatza stanowi bowiem z jednej strony opowieść biograficzną, odkrywającą przed czytelnikiem koleje losu tego znamienitego artysty, z drugiej zaś prezentuje refleksje o charakterze krytyczno-literackim, uwzględniające najnowsze publikacje z bogatej biblioteki analiz twórczości Rilkego. Nadto ukazując dzieło poety na tle epoki i nurtujących w niej prądów literackich, autor unaocznia ich doniosłość oraz ich prekursorski (jak w przypadku Maltego) charakter. Dlatego też książka Raddatza będzie nieocenioną publikacją nie tylko dla czytelników pragnących zapoznać się z biografią Rilkego, lecz także zainteresowanych oceną krytyczno-literacką jego artystycznego dorobku.
|